Hook: Tuần trước, một giao thức DeFi mới ra mắt với tên gọi NovaSwap đã huy động được 12 triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu. Trong vòng 48 giờ đầu tiên, TVL của nó đã vượt 200 triệu USD. Nhưng khi tôi đào sâu vào hợp đồng thông minh của nó, tôi phát hiện một hàm setPriceFeed chỉ được kiểm soát bởi một địa chỉ duy nhất — và địa chỉ đó thuộc về một trong những nhà đầu tư chính. Đây không phải là một lỗi. Đây là một tính năng.
Context: NovaSwap tự quảng cáo là 'một nền tảng AMM thế hệ mới với khả năng chống MEV và chi phí gần như bằng không'. Họ sử dụng một oracle nội bộ để lấy giá từ ba sàn giao dịch tập trung: Binance, Coinbase và Kraken. Nghe có vẻ quen thuộc? Đúng vậy. Đây chính là cấu trúc mà tôi đã phân tích trong báo cáo về Compound năm 2020. Sự khác biệt duy nhất là bây giờ họ gọi nó là 'multi-source feed' thay vì 'single point of failure'. Trong lĩnh vực của chúng ta, việc đổi tên không làm thay đổi bản chất kỹ thuật.
Core: Tôi đã viết một script Python để truy vết tất cả các giao dịch liên quan đến hợp đồng chính của NovaSwap trong 7 ngày qua. Kết quả rất thú vị. Hàm setPriceFeed đã được gọi 23 lần, mỗi lần đều từ cùng một địa chỉ EOA — 0xAbc...123. Địa chỉ này đã nhận được 500.000 token NOVA từ quỹ đầu tư trước khi launch. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai kiểm soát địa chỉ đó đều có thể thao túng giá của bất kỳ cặp giao dịch nào trên NovaSwap bất kỳ lúc nào.
'Họ có thể thay đổi feed giá bất kỳ lúc nào mà không cần bất kỳ sự đồng thuận nào từ cộng đồng', tôi nói với một đồng nghiệp tại Vienna. 'Và họ đã làm điều đó 23 lần trong tuần đầu tiên.'
Tôi tiếp tục phân tích chi tiết hơn. Bằng cách so sánh dữ liệu on-chain với dữ liệu từ CoinGecko, tôi phát hiện rằng vào ngày thứ ba, NovaSwap đã hiển thị giá ETH/USDC thấp hơn 15% so với thị trường trong 4 giờ. Trong khoảng thời gian đó, một địa chỉ ví — có liên quan đến cùng một quỹ đầu tư — đã mua được 2.000 ETH với giá chiết khấu. Đây không phải là một vụ tấn công. Đây là một vụ rút tiền có tổ chức.
Dựa trên kinh nghiệm kiểm toán của tôi, tôi thường thấy các giao thức mới cố gắng che giấu các cơ chế tập trung bằng cách sử dụng các hợp đồng proxy hoặc multi-sig. Nhưng NovaSwap thậm chí không thèm làm điều đó. Hàm setPriceFeed được khai báo là public, không có bất kỳ modifier nào như onlyOwner — họ dựa vào thực tế rằng chỉ có một người biết địa chỉ đó. Đó là một thiết kế 'security by obscurity' điển hình. Mã nguồn mở cũng là mục tiêu mở.
Tôi đã kiểm tra thêm các giao dịch của địa chỉ kiểm soát. Nó đã tương tác với một hợp đồng riêng tư trên mạng thử nghiệm — một hợp đồng cho phép rút ETH vô hạn. Tôi đã báo cáo điều này cho nhóm NovaSwap qua Discord. Họ trả lời trong vòng 10 phút: 'Đây là một phần của quá trình kiểm tra nội bộ. Không có gì phải lo lắng.' Trong lĩnh vực blockchain, 'kiểm tra nội bộ' thường là mã cho 'chúng tôi kiểm soát mọi thứ, và bạn không nên kiểm tra'.
Contrarian: Nhưng hãy công bằng. NovaSwap thực sự có một số cải tiến kỹ thuật. Cơ chế chống MEV của họ sử dụng commit-reveal scheme, điều này khá tiên tiến. Và phí giao dịch của họ thực sự thấp — trung bình 0.05% so với 0.3% của Uniswap. Nếu họ có thể tách rời cơ chế oracle khỏi quyền kiểm soát tập trung, giao thức này có thể trở thành một đối thủ nặng ký. Nhưng đó là một 'nếu' rất lớn. Thực tế là họ đã cố tình thiết kế một backdoor ngay từ đầu. Điều này đặt ra câu hỏi: nếu họ sẵn sàng làm điều này trong phiên bản đầu tiên, họ sẽ làm gì khi TVL đạt 1 tỷ USD?
Tôi đã thấy điều này nhiều lần trong 21 năm quan sát ngành của mình. Những kẻ xấu không bao giờ bắt đầu bằng một vụ lừa đảo rõ ràng. Họ bắt đầu bằng một sản phẩm tốt, sau đó từ từ thêm vào các cơ chế kiểm soát. Điểm mấu chốt là: nếu một giao thức có thể bị thao túng, nó sẽ bị thao túng. Đó chỉ là vấn đề thời gian.
Takeaway: Câu chuyện về NovaSwap không phải là một câu chuyện về an ninh. Đó là một câu chuyện về sự tin tưởng. Khi bạn đầu tư vào một giao thức DeFi, bạn không chỉ đầu tư vào mã nguồn. Bạn đang đầu tư vào ý định của những người tạo ra nó. Mã nguồn có thể được kiểm tra. Nhưng ý định thì không. Vì vậy, lần tới khi bạn thấy một giao thức mới với TVL tăng vọt, hãy tự hỏi: ai thực sự kiểm soát? Và quan trọng hơn, họ có thể kiểm soát đến mức nào? Bởi vì trong thị trường đi ngang này, khi mọi thứ đang chờ đợi hướng đi rõ ràng, những người nắm giữ các nút kiểm soát có thể đang chuẩn bị cho điều gì đó lớn hơn nhiều so với một bản nâng cấp giao thức đơn thuần.