Chiếc ví không lưu ký của Telegram: Lời hứa 'phí zero' và cái bóng dài của SEC

Tôi ghét những buổi sáng hoàn hảo. Vì chúng chẳng bao giờ tồn tại. Nhưng sáng nay, khi mở Telegram lên, tôi thấy một thông báo: Pavel Durov, người đàn ông với bộ râu luôn được cắt tỉa cẩn thận, vừa hứa hẹn về một chiếc ví không lưu ký, với phí giao dịch bằng 0, và nó sẽ được tích hợp ngay trong ứng dụng chat. Giá Gram, đồng token của The Open Network, nhảy vọt 8% trong vài giờ, rồi từ từ rơi xuống. Thị trường đang đặt cược, hay đang thử nghiệm? Tôi biết mình đang thấy gì: một sự kiện sẽ được nhắc đến, hoặc là một huyền thoại về sự chấp nhận hàng loạt, hoặc là một bài học khác về sự nguy hiểm của những lời hứa không có thực chất. — Root: Lịch sử lặp lại, nhưng bi kịch thì luôn mới. Hãy quay ngược đồng hồ về năm 2018. Khi đó, tôi 28 tuổi, mới chân ướt chân ráo bước vào thế giới crypto. Tôi đã đầu tư 8 ETH vào đợt ICO của Telegram, vì tôi tin vào giấc mơ của Durov, một mạng lưới mở, phi tập trung, thoát khỏi sự kiểm soát của chính phủ. Tôi đã đọc whitepaper, tham gia các kênh Telegram, và tôi đã thấy nó đẹp đẽ làm sao. Rồi SEC đến. Dự án chết. Tôi mất tiền, nhưng tôi học được một bài học: trong thế giới crypto, 'phi tập trung' là một lý tưởng, còn 'tuân thủ pháp luật' là một cái bẫy. Và bây giờ, Durov lại một lần nữa bước vào cái bẫy đó, với cùng một đồng token, cùng một lời hứa, nhưng lần này có thêm một tấm áo mới: chiếc ví 'không lưu ký' với 'phí giao dịch bằng 0'. Tôi thấy sự lặp lại này vừa đầy hứa hẹn, vừa đầy rủi ro. — Root: Một DAO là một linh hồn có code. Điều gì làm cho tuyên bố này thực sự khác biệt? Không phải công nghệ. Một chiếc ví không lưu ký về mặt kỹ thuật không phải là điều mới mẻ. MetaMask, Trust Wallet đã làm điều đó từ lâu. Sự khác biệt là ở bối cảnh: nó được tích hợp vào ứng dụng chat có 1 tỷ người dùng. Đó là một 'siêu ứng dụng' đang cố gắng trở thành trung tâm tài chính của thế giới. Nhưng như mọi khi, con quỷ nằm ở chi tiết. Durov đã hứa về một chiếc ví, nhưng không cung cấp một dòng code nào, không một bản audit, không một lộ trình cụ thể. Anh ta nói 'mùa hè này', nhưng mùa hè nào? Và 'phí giao dịch bằng 0' nghe có vẻ tuyệt vời, nhưng trong một thế giới mà mỗi giao dịch trên blockchain đều có chi phí, ai sẽ trả tiền? Telegram, bằng cách nào đó, đang hứa hẹn một điều không tưởng: một bữa trưa miễn phí. Và lịch sử đã chỉ ra rằng, không có bữa trưa nào là miễn phí cả. Hãy nhìn vào cấu trúc của Gram. Nó từng là trái tim của TON. Nhưng sau vụ kiện với SEC, nó đã trở thành một thứ gì đó mơ hồ. Telegram, người từng bị cấm bán nó, giờ đây lại trở thành người quản lý dự án. Họ đã tiếp quản việc phát triển từ TON Foundation. Điều này có nghĩa là quyền lực được tập trung hóa một cách đáng kinh ngạc. Một vài người, đứng đầu là Durov, sẽ quyết định tương lai của đồng token mà hàng triệu người đang nắm giữ. Đây là một nghịch lý mà tôi thấy rất rõ: một dự án được sinh ra từ triết lý phi tập trung, giờ đây lại bị kiểm soát bởi một thực thể tập trung. Và tokenomics? Hoàn toàn không rõ ràng. Tôi đã cố gắng tìm kiếm thông tin về nguồn cung, lịch trình mở khóa, nhưng không có gì. Đó là một hộp đen. Với tư cách là một người đã từng audit nhiều dự án, tôi luôn cảnh giác với những hộp đen như vậy. Chúng thường chứa đựng những điều không tốt. — Root: NFT không bán ảnh, nó bán một phần ký ức tập thể. Vậy, góc nhìn phản trực giác ở đây là gì? Đó là: sự thành công của dự án này không phụ thuộc vào công nghệ, mà phụ thuộc vào khả năng của Durov trong việc điều hướng một mê cung pháp lý. Nếu SEC một lần nữa tấn công, Gram sẽ chết. Nếu các chính phủ khác (như Trung Quốc, Ấn Độ) chặn Telegram vì ví tiền này, nó sẽ thất bại. Và 'phí zero'? Nó có thể là một cạm bẫy. Để duy trì nó, Telegram có thể sẽ phải in thêm Gram, gây ra lạm phát. Hoặc họ sẽ phải tìm một nguồn thu khác, và điều đó có thể làm tổn hại đến trải nghiệm người dùng. Tôi nhìn thấy một kịch bản: ví được ra mắt, 100 triệu người dùng đăng ký, nhưng họ chỉ đến để nhận airdrop và rời đi. Họ không ở lại để sử dụng. Đó là kịch bản 'pump and dump' ở cấp độ vĩ mô. Và nếu Durov không thể giao hàng đúng hẹn, nếu 'mùa hè này' trở thành 'mùa thu' rồi 'mùa đông', sự hoài nghi sẽ giết chết dự án nhanh hơn bất kỳ cơ quan quản lý nào. — Root: Một proposal không cần vote, nó cần sự tin tưởng. Cuối cùng, tôi luôn tự hỏi: Durov đang làm điều này vì điều gì? Vì lý tưởng, hay vì áp lực tài chính? Telegram đã đốt hàng tỷ đô la, và họ cần một nguồn doanh thu. Biến ứng dụng chat thành một ngân hàng di động là một chiến lược hợp lý. Nhưng nó có thực sự mang lại tự do tài chính cho người dùng, hay nó chỉ là một cách để Telegram kiếm tiền từ dữ liệu và dòng chảy tài chính của họ? Tôi nghiêng về phía sau. Sự thật là, không có gì là miễn phí. 'Phí giao dịch bằng 0' chỉ có nghĩa là cái giá phải trả được chuyển sang một nơi khác, có thể là quyền riêng tư của bạn. Dù thế nào đi nữa, chúng ta đang chứng kiến một bước đi táo bạo, một canh bạc lớn. Và tôi, với tư cách là một người đã từng thua cuộc trong canh bạc trước, tôi sẽ chỉ ngồi ngoài và quan sát. Tôi không mua Gram. Tôi sẽ đợi cho đến khi tôi thấy code, tôi thấy audit, và tôi thấy một kế hoạch khả thi. Cho đến lúc đó, đây chỉ là một câu chuyện hay, và chúng ta đều biết những câu chuyện hay thường kết thúc như thế nào. Chiếc ví của Telegram không phải là một sản phẩm. Nó là một lời hứa. Và trong thế giới crypto, lời hứa là thứ rẻ mạt nhất. Câu hỏi không phải là 'Nó có hoạt động không?', mà là 'Ai sẽ là người cuối cùng trả giá cho nó?'